Huis voor democratie en rechtsstaat

Boekenavond 100 jaar kiesrecht UITGESTELD

Dinsdag 16 januari 2018, 20:00 - 21:30 uur

Deze boekenavond gaat helaas niet door. We zoeken een nieuw moment dit voorjaar. Houd onze Agenda in de gaten voor de nieuwe datum!

Het is een eeuw geleden dat het algemeen kiesrecht in Nederland werd ingevoerd, een mijlpaal om bij stil te staan. Na de invoering op 12 december 1917 mochten alle mannen ouder dan 25 jaar stemmen en konden vrouwen verkozen worden. Algemeen stemrecht voor vrouwen volgde twee jaar later.

Op 16 januari hebben we drie auteurs van de boeken Alle stemmen tellen! en Tussen geschiktheid en grondrecht uitgenodigd om met ons in gesprek te gaan over dit bijzondere feit. Ze kunnen ons alles vertellen over de weg naar het algemeen kiesrecht in Nederland.

Meer weten over de activiteiten van ProDemos rondom 100 jaar kiesrecht? Bekijk dan deze pagina of download onze brochure 100 jaar kiesrecht.

Sprekers Boekenavond: Ron de Jong, Monique Leyenaar, Rudy Andeweg
Ron de Jong (door Henriëtte Guest), Monique Leyenaar, Rudy Andeweg

Sprekers

  • Professor Monique Leyenaar, hoogleraar vergelijkende politicologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen, samensteller van Alle stemmen tellen! Een eeuw algemeen kiesrecht
  • Professor Rudy Andeweg, hoogleraar empirische politicologie aan de Universiteit Leiden, samensteller van Alle stemmen tellen! Een eeuw algemeen kiesrecht
  • Ron de Jong, historicus en onderzoeker bij de Kiesraad en historicus. Hij is een van de auteurs van het boek Tussen geschiktheid en grondrecht. De ontwikkeling van het Nederlandse kiesrecht vanaf 1795.

Deze speciale boekenavond staat onder leiding van Astrid Feiter (mevrouw de voorzitter).

Praktische info Boekenavond

De boekenavond is uitgesteld tot een nader te bepalen moment dit voorjaar.

Over de boeken

Alle stemmen tellen!

Het is een eeuw geleden dat in Nederland alle burgers het recht kregen om hun stem uit te brengen en om zelf gekozen te worden, een mijlpaal om bij stil te staan. In Alle stemmen tellen! brengen een twintigtal vooraanstaande wetenschappers de oorzaken, gevolgen en vooruitzichten van het algemeen kiesrecht in beeld.

Liep Nederland voorop of juist achteraan bij de invoering van kiesrecht voor mannen en iets later voor vrouwen? Hoe hebben burgers de afgelopen eeuw gebruik gemaakt van dat recht? Hoe zijn politieke partijen en het partijstelsel ermee omgegaan? Heeft algemeen kiesrecht ook geleid tot een getrouwe afspiegeling van de bevolking in de Tweede Kamer? Hebben burgers intussen andere manieren gevonden om hun invloed te doen gelden of gaan we de opkomstplicht weer invoeren? Deze en belangrijke andere vragen worden op een voor iedereen heldere en toegankelijke manier beantwoord.

 

Tussen geschiktheid en grondrecht

Tussen 1917 (mannen) en 1919 (vrouwen) kregen bijna alle burgers in Nederland het recht om hun stem uit te brengen. Die mijlpaal had een lange voorgeschiedenis. In Nederland vonden al in 1795 de eerste verkiezingen plaats voor een nationale volksvertegenwoordiging. Sindsdien werden discussies gevoerd over de vraag wie er mocht kiezen, en waarom.

Was het kiesrecht een bevoegdheid die door de staat aan een deel van de burgers werd gegeven om zo een volksvertegenwoordiging te kiezen? Of was het een grondrecht naast andere grondrechten als de vrijheid van godsdienst en de vrijheid van meningsuiting? Deze vragen leidden soms tot heftige debatten met als hoogtepunt de Kamerontbinding van 1894 waarin voor- en tegenstanders van uitgebreid kiesrecht tegenover elkaar stonden en verschillende politieke partijen uit elkaar vielen.

Ook na de invoering van het algemeen kiesrecht in de periode 1917-1919 verstomde het debat niet. Moesten buitenlanders woonachtig in Nederland kiesrecht krijgen? Hoe laag moest de leeftijdsgrens zijn en wie mocht er uitgesloten worden van dat kiesrecht?